Baştan sona yol haritanız

Her şey kısa bir ön başvuru formuyla başlar. Formda hedefinizi, eğitiminizi, iş deneyiminizi ve Almanca dil seviyenizi yazarsınız.

Formunuzu inceledikten sonra sizinle ön görüşme yapıyoruz. Bu görüşmede hangi yolun size uygun olduğunu ve hangi belgelerin gerektiğini konuşuyoruz.

Almanya'da vize türünü mesleğinizin adı değil, dosyanızın içeriği belirler. Bu yüzden ilk iş olarak diplomanıza, deneyiminize ve dil seviyenize birlikte bakıyoruz.

Almanya'da çalışmak veya okumak için çoğu yolda Almanca bilmeniz gerekir. Gereken dil seviyesi hedefinize göre değişir. A1 en temel dil seviyesidir; B1 orta, B2 iyi, C1 ise ileri düzeyi gösterir.

Aile birleşimi için çoğu durumda A1 dil seviyesi yeterlidir. Zanaat işlerinde işverene göre A2 veya B1 istenir. Ausbildung için genellikle B1, hemşirelik için B2, Almanca eğitim veren üniversiteler için C1 dil seviyesi aranır.

Dil seviyenizi resmî bir sınav sertifikasıyla belgelersiniz. Türkiye'deki Alman vize bölümleri Goethe, ÖSD, TestDaF (B2 ve üstü) ve ECL sertifikalarını kabul eder; telc sertifikalarını ise şu an kabul etmez. Sıfırdan başlayan biri düzenli çalışırsa B1 dil seviyesine genelde 8-12 ayda ulaşır.

Bu adımda diploma, transkript, SGK hizmet dökümü ve pasaport gibi belgeler hazırlanır. Bazı belgeler için noter onayı ve yeminli tercüman çevirisi istenir. Bazı belgeler için ise apostil gerekir; apostil, belgenin yurt dışında geçerli olması için konulan resmî onaydır.

Birçok meslekte denklik (Anerkennung) de gerekir. Denklik, Türkiye'deki diplomanızın veya meslek belgenizin Almanya'da resmî olarak tanınmasıdır. Başvurunun hangi kuruma yapılacağı mesleğinize göre değişir. Kurum, başvurunuzun ulaştığını en geç 1 ay içinde bildirir ve belgeler tamamsa genellikle 3–4 ay içinde karar verir. Sonuç tam denklik, kısmi denklik veya ret olabilir.

Kamyon, tır ve otobüs şoförleri için denklik gerekmez. Onlar için ayrı ve özel bir yol vardır.

Çalışmak için gidecekseniz Almanya'daki işveren sizin için bir iş sözleşmesi hazırlar. İşveren ayrıca iş ilişkisini anlatan resmî bir beyan formu (Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis) doldurur. Gerekirse Alman Federal İş Ajansı (Bundesagentur für Arbeit) bu işe onay verir.

Ausbildung yapacaksanız bir işletmeyle eğitim sözleşmesi imzalarsınız. Ausbildung, Almanya'da çalışarak maaş aldığınız 2–3,5 yıllık meslek eğitimidir.

Üniversitede okuyacaksanız başvurunuz çoğu zaman uni-assist üzerinden yapılır. uni-assist, 180'den fazla üniversitenin başvurularını değerlendiren merkezi kurumdur. Lise diplomanız doğrudan girişe yetmezse önce bir yıllık hazırlık programı olan Studienkolleg'e gidersiniz.

Vize türü sizin dosyanıza göre seçilir. Örneğin meslek eğitimi tam tanınan biri §18a maddesiyle başvurur. Eksiklerini Almanya'da tamamlayacak biri §16d, Ausbildung yapacak biri ise §16a maddesiyle başvurur.

Çoğu uzun süreli vize başvurusu Konsolosluk Hizmet Portalı (digital.diplo.de) üzerinden çevrim içi yapılır. Şoför vizesi ve §16d gibi bazı kategorilerde başvuru iDATA (Alman temsilcilikleri adına vize başvurusu alan aracı kurum) üzerinden yapılır. Biyometri ve asıl belgeler için temsilciliğe veya iDATA'ya şahsen gidersiniz. Randevu ve değerlendirme süresi temsilciliğe ve vize türüne göre değişir.

İşveren isterse Almanya'da §81a hızlandırılmış prosedürünü başlatabilir. Bu prosedür ayrı bir vize türü değildir; yalnızca işlemleri hızlandırır. Bu prosedürde vize randevusu genellikle 3 hafta içinde verilir. Ön onay almak da vizenin kesin verileceği anlamına gelmez.

Yurt dışında çalışacağınız işin sözleşmesine yurt dışı hizmet akdi denir. Bu sözleşmenin İŞKUR il müdürlüğüne onaylatılması zorunludur.

Almanya'ya vardıktan sonraki ilk haftalarda ikamet kaydı gibi resmî işlemler yapılır. Kısmi denkliğiniz varsa eksiklerinizi bu dönemde tamamlamaya başlarsınız.

Almanya'da dil eğitiminize devam edebilirsiniz. Integrationskurs, yeni gelenler için hazırlanmış 700 saatlik bir uyum ve dil kursudur. Bu kursun hedefi B1 dil seviyesidir. Berufssprachkurs ise meslek Almancası öğretir ve sizi B2 veya C1 dil seviyesine taşır.

İşe başlamak yolculuğun sonu değildir. Zamanla Weiterbildung (mesleki ileri eğitim) veya Meister (ustalık) eğitimiyle mesleğinizde ilerleyebilirsiniz.